ด้วงขาโต (Tamarind seed beetlel)

ชื่ออื่นๆ Groundnut seed beetle, groundnut beetle,
tamarind weevil
ชื่อวิทยาศาสตร์ Caryedon serratus (Olivier)
ชื่อเดิม Caryedon gonagra, Caryedon fuscus (Goeze) Bruchus
(Caryoborus) gonage, Pachymerus acaciae,
P. chinensis, P. longus, P. gonagra or gonager
วงศ์ Bruchidae
อันดับ Coleoptera
ความสำคัญและลักษณะการทำลาย
ด้วงขาโตเป็นแมลงศัตรูทำลายถั่วลิสงและเมล็ดมะขาม โดยทำลายฝักมะขามตั้งแต่ระยะก่อนเก็บเกี่ยว และระบาดทำความเสียหายมากขึ้นในขณะที่เก็บรักษาไว้เพื่อรอจำหน่ายตัวหนอนของด้วงขาโตจะกัดกินเมล็ดมะขามทำให้เป็นรู ถ้าฝักใดถูกทำลายโดยด้วงขาโต ก็จะทำให้ฝักนั้นเสียคุณภาพ เนื่องจากหนอนปล่อยมูลออกมาปนเปื้อนและมีปลอกหุ้มดักแด้ (cocoon) อยู่ในฝักนั้นๆ พบแพร่ระบาดในเขตร้อนและเขตอบอุ่น
รูปร่างลักษณะ ชีวประวัติ และอุปนิสัย
ตัวเต็มวัยของด้วงขาโตมีขนาดใหญ่มาก เมื่อเปรียบเทียบกับด้วงถั่วในวงศ์ Bruchidae ด้วยกัน มีขนาด 5-8 มิลลิเมตร ลักษณะเด่นของด้วงขาโตคือ femur ของขาคู่ที่ 3 ใหญ่มาก ขอบด้านในเป็นฟันเลื่อย และ tibia ของขาคู่ที่ 3 โค้งงอ ด้วงขาโตจะวางไข่เป็นฟองเดี่ยวสีขาวนวลบนผิวเมล็ดมะขาม ตัวหนอนที่ฟักออกมาจากไข่จะเจาะผิวเมล็ดลงไปอาศัย กัดกินอยู่ภายใน และจะเจาะเมล็ดออกมาภายนอกเพื่อเข้าดักแด้โดยสร้าง cocoon หุ้มไว้ ระยะไข่ใช้เวลา 5-6 วัน ระยะหนอน 21 วัน ดักแด้ 20-25 วัน ตัวเต็มวัยอายุ 12-25 วัน วงจรชีวิตใช้เวลา 47-68 วัน
การแพร่กระจายและฤดูการระบาด
พบแพร่ระบาดในเขตร้อนและเขตอบอุ่น
พืชอาหาร
เมล็ดมะขาม เมล็ดคูณ เมล็ดกัลปพฤกษ์ และถั่วลิสง
ศัตรูธรรมชาติ
-